Total Touch

پارازیت

وبلاگی شخصی با موضوعاتی عمومی

بهترین ظرف برای غذا

H Salati
Islamic Republic Of Iran

Membership

معايب ظروف رويي يا روحي؟

حتما شما هم تا به حال از مادرتان شنيده‌ايد كه: آن قابلمه روحي را بده به من. و حتما مثل خيلي از جوان‌‌هاي ديگر احساس باسوادي به شما دست داده و فكر كرده‌ايد اصل و نسب اين قابلمه از روي است و مادرتان به اشتباه آن را روحي تلفظ مي‌كند. اما در اين مورد، شما هم اشتباه مي‌كنيد.

ظروف آلومينيومي

اين ظروف به‌طور عمده از جنس آلومينيم هستند و براي سلامت انسان هم ضرر دارند. دكتر كشاورز در اين زمينه مي‌گويد: «اگر جنس اين ظروف از روي بود كه جاي خوشوقتي بود، چون در آن صورت كمي از آن وارد غذا مي‌شد و جذب بدن مي‌شد. اين عنصر براي بدن بسيار مفيد است. اما نگهداري مواد غذايي ترش اسيدي يا شور در ظروف آلومينيومي و يا طبخ غذا در اين ظروف موجب خروج آلومينيم از ظرف و ورود آن به غذا مي‌شود. يبوست، اختلالات گوارشي، پوكي استخوان و آلزايمر از مهم‌ترين عوارض ناشي از مصرف آلومينيوم است.»

نتايج يك تحقيق داخلي بر روي ظروف آلومينيومي نشان مي‌دهد كه در اثر پخت غذا در اين ظروف، يون‌هايي آزاد و به غذا اضافه مي‌شوند كه موجب بروز بيماري‌هايي مانند آلزايمر، راشيتيسم و عوارضي همچون غش، كم‌خوني مفرط و اختلال در هنگام راه‌رفتن مي‌شود. بر پايه نتايج اين تحقيق، هرچه مدت زمان پخت در اين ظروف بيشتر شود، ميزان يون‌هاي آزاد شده نيز افزايش مي‌يابد. همچنين استفاده از اسيدهاي خوراكي مثل سركه، آب ليمو و آب غوره در غذا موجب افزايش آزاد شدن يون‌ها مي‌شود.

البته اين خطرات فقط مخصوص ظرف آلومينيومي نيست.‌ كارشناسان همچنين معتقدند در طبخ غذا از ظروف مسي هم نبايد استفاده كرد. نرم بودن فلز مس و ورود آن به غذا باعث مي‌شود كه در طولاني‌مدت فرد دچار مسموميت شده و مس اضافي روي احشاء و اندام داخلي بدن اثرات سوئي بگذارد.

بعضي از كارشناسان عقيده دارند، ظروف استيل بهترين نوع ظروف براي پخت غذا هستند و در صورت استفاده از ظروف مسي، بايد اين ظروف قلع‌اندود باشند. دكتر كشاورز در اين زمينه مي‌گويد: «البته جذب آهن فلزي از طريق سيستم گوارش پايين است. اما همان اندازه آهني كه از اين طريق وارد غذا ‌مي‌شود و جذب مي‌شود، نكته مثبتي در استفاده از اين ظروف است.»

به گفته دكتر خداداد، فوق تخصص بيماري‌هاي گوارشي و كبدي، تا كنون در ايران چندين مورد بيماري ذخيره‌اي مس كبد گزارش شده كه علت آن ناشي از استفاده ي ظروف مسي است. وي در اين زمينه مي‌گويد: «عمده‌ترين علت بروز اين بيماري استفاده از ظروف مسي به هنگام پختن غذا يا داغ كردن شير يا انتقال شير در اين نوع ظروف(از توليدكننده به مصرف‌كننده) است. اين ظروف باعث اضافه‌شدن مس در غذاي روزانه ي افراد مي‌شود كه اين مس اضافي در كبد ذخيره مي‌شود و باعث از كار افتادن كبد فرد و در نهايت مرگ شخص مي‌شود.»


معايب و محاسن ظروف ملامين

محبوبيت از دست رفته

اين روزها ملامين‌ها از مهجورترين ظروف هستند. باور نمي‌كنيد؟ براي تهيه اين گزارش با بيش از 10 كارخانه ملامين سازي تماس گرفتيم كه همگي يا تعطيل شده بودند و يا تغيير كار بري داده بودند. البته وقتي اين ظروف حتي گاهي به سرطان‌زايي متهم مي‌شوند -‌هرچند بسياري از كارشناسان اين نظريه را قبول ندارند- چنين چيزي طبيعي است. به هر حال با وجود كاهش توليد ملامين، هنوز هم در اكثر خانه‌ها چند دست بشقاب و كاسه ملامين پيدا مي‌شود و خيلي‌ها به عنوان ظروف پيك‌نيك از اين جنس استفاده مي‌كنند.

ظروف ملامين

ملامين اولين بار در حدود 45 سال پيش در ايتاليا ساخته شد و حدود 30 تا 35 سال پيش به ايران راه يافت.

مهندس اميني‌نيا، مدير يك كارخانه ملامين‌سازي در مورد مزايا و ويژگي‌هاي ملامين مي‌گويد: «اين ظروف سبك و قابل حمل هستند، قيمت ارزاني دارند، ديرتر مي‌شكنند و براي استفاده در مسافرت و پيك ‌نيك بسيار مناسب هستند.» وي تصريح مي‌كند: «اگر فرآيند توليد ظروف ملامين درست و اصولي انجام شود، مقدار لعاب و زمان پخت قطعه كافي باشد، اين ظروف مشكلي براي سلامتي افراد به وجود نمي‌آورند.»

البته در هنگام مصرف اين ظروف هم توجه به چند نكته حائز اهميت است. اميني‌نيا در اين زمينه مي‌گويد: «ظروف ملامين را نبايد با اجسام خشن مانند سيم ظرف‌شويي شست، چون خش برمي‌دارند. همچنين هنگام بريدن ميوه بايد مراقب باشيد تا چاقوي تيز با ظروف برخورد نكند و باعث از بين رفتن لعاب محافظ نشود كه در اين صورت ميكروب‌ها به راحتي در ظرف نفوذ مي‌كنند و در نوبت‌هاي استفاده بعدي موجب آلودگي غذاها مي‌شوند. همچنين مرور زمان ممكن است باعث از بين رفتن كيفيت اين ظروف يا لب‌پر شدن آنها شود. به دليل نفوذ ميكروب‌ها، استفاده از ملامين‌هاي ترك‌دار و كهنه توصيه نمي‌شود.»

به گفته اين توليدكننده ملامين، وجود مواد اسيدي مانند آب ليمو در ظروف ملاميني مرغوب مشكلي به وجود نمي‌آورد، چون در موِسسه استاندارد، ملاميني مي‌تواند مهر قبولي دريافت كند كه در آزمايش‌ها، اسيد توان نفوذ در آن را نداشته باشد، در غير اين صورت مشخص مي‌‌شود كه زمان پخت ملامين كافي نبوده و مولكول‌ها كاملاً در هم نياميخته‌اند و قطعه مذكور از كيفيت مناسبي برخوردار نيست.

در استفاده از ظروف غذاخوري چند نكته مشترك وجود دارد؛ مثلا نداشتن ترك و لب‌پريدگي در مورد كليه ظروف لازم است. همچنين هنگام خريد ظرف دقت كنيد كه حتما استاندارد باشد و با استفاده از مجوز وزارت بهداشت تهيه شده باشد. در پشت اين‌گونه ظروف (خصوصا ملامين و تفلون) شماره پروانه ساخت حك شده است كه تضمين‌كننده كيفيت مواد اوليه ي مورد استفاده در تهيه ظرف و رعايت اصول بهداشتي است.

نظر مخالفين ملامين

مهندس فرساد، كارشناس بهداشت محيط در اين زمينه مي‌گويد: «هرچند تا كنون سرطان‌زايي ظروف ملامين مشخص نشده، ولي تحقيقات در اين زمينه ادامه دارد. در ضمن ظروف بهتر و سالم‌تر از ملامين نيز وجود دارد.»

دكتر كشاورز نيز معتقد است ملامين‌ها قابليت نگهداري رنگ را ندارند و استفاده از ملامين‌هاي رنگي براي سلامت مضر است، چون به مرور زمان اين رنگ وارد غذاها مي‌شود. در تهيه ملامين ممكن است مقداري از مواد اوليه كه مونومرهاي سمي هستند، باقي بمانند كه اين مواد هم به مرور وارد غذا مي‌شوند و براي سلامت افراد ضرر دارند. از سوي ديگر ماده‌اي كه به عنوان براق‌كننده به ظروف ملامين اضافه‌ مي‌شود هم ممكن است براي سلامت افراد چندان بي‌ضرر نباشد.»

خب خوانندگان عزيز، اگر پس از خواندن اين متن به هيچ نتيجه قطعي نرسيده‌ايد و نتوانسته‌ايد تصميم بگيريد كه با خيال راحت از ملامين‌هايتان استفاده كنيد يا به كلي بي‌خيال آنها شويد، ما بي‌تقصيريم!

هنگام خريد ملامين از استاندارد بودن و حك شماره پروانه بهداشتي ساخت در پشت اين ظروف مطمئن شويد. بنابر اعلام معاونت غذا و داروي وزارت بهداشت، همه واحدهاي توليدي ظروف ملامين ملزم به حك اين شماره در پشت ظروف هستند. مسئولين وزارت بهداشت در اين اعلاميه آورده‌اند: هم‌اكنون ظروفي كه با مجوز وزارت بهداشت تهيه مي‌شوند، از نظر استانداردهاي ملي و بين‌المللي كمترين مشكل را دارند و خطرات جدي مصرف كنندگان را تهديد نمي‌كند.


ظروف سفالي براي غذا

همچنان دود از كنده بلند مي‌شود

قديمي‌ترين ظروف سفالي كه باستان شناسان موفق به يافتن آنها شده‌اند، مربوط به هزاره دهم پيش از ميلاد و از محدوده بين‌النهرين است. اين مسئله نشان مي‌دهد كه وقتي انسان‌هاي اوليه از خوردن غذا در ظرف سنگي و چوبي به تنگ آمدند، به سفال روي آوردند.

ظرف سراميکي

قديمي‌ترين ظرف سفال ايراني نيز مربوط به 8 هزار سال پيش از ميلاد است كه در روستاي گنج‌دره در حوالي كرمانشاه پيدا شده‌است. به هر حال ظروف سفالي را مي‌توان قديمي‌ترين ظروف غذاخوري ناميد كه البته اين قدمت باعث فراموشي آنها نشده است و هنوز هم به دو شكل سنتي سفال و سراميك استفاده مي‌شوند.

ظروف سراميکي:

سفالي كه لعاب مي‌خورد و مجدداً پخته مي‌شود به سراميك تبديل مي‌شود.

امروزه ظروف سراميكي معمولاً به عنوان ظروف غذاخوري استفاده مي‌شوند و ظروف سفالي بيشتر جنبه تزئيني دارند، چون سفال اگر لعاب نداشته باشد چربي و رطوبت را پس مي‌دهد.

تهيه ظروف سراميکي:

براي تهيه اين ظروف معمولاً از خاك كائولن به عنوان ماده اوليه به همراه مقداري كاه و شن به عنوان چسب استفاده مي‌شود. اين مواد با آب مخلوط مي‌شوند و گل حاصل به شكل ظرف مورد نظر در مي‌آيد و سپس در كوره‌اي با حرارت حدود 800 درجه به مدت 8 ساعت عمليات پخت صورت مي‌گيرد. سپس كوره خاموش مي‌شود و ظروف شب تا صبح همانجا مي‌مانند و به آرامي خنك مي‌شوند. بعد از اين مرحله با كمك اكسيدهاي رنگي فلزات آهن و آلومينيوم و مس و سرب، لعاب بر روي ظرف قرار مي‌گيرد و مجدداً عمليات پخت تكرار مي‌شود. ظرفي كه به اين ترتيب تهيه شده است، چون در درجه حرارت 800 درجه پخته شده، توان تحمل حرارت بالايي دارد، به طوري كه بعضي از ظروف سراميك را مي‌توان در ماكروفر استفاده كرد. همچنين اين ظروف تحمل شعله ملايم را نيز دارند.

ظرف سراميکي

خطرات ظروف سفالي:

كارشناسان هشدار مي‌دهند در استفاده از ظروف سفالي و سراميك بايد از استفاده از ظروف آبي‌رنگ به‌عنوان ظروف غذاخوري پرهيز كرد، چون اين ظروف داراي تركيبات سربي هستند و احتمال بروز مسموميت غذايي را ايجاد مي‌كنند. غير از اين، در مذمت ظروف سراميك و خطرات آن براي سلامت، هيچ مطلب ديگري نمي‌توانيد پيدا كنيد، اگرچه از محاسن اين ظروف مي‌توان به سبك بودن و قيمت كمترشان نسبت به ظروف چيني و كريستال اشاره كرد.

Latest publications:

From Parzitt Blog 2008

Sat 3 Jul 2010

 

ادامه راه وبلاگ؛ "من چی بگم؟"
Mon 25 Jan 2010

 

نوروز 88 :دی
Sun 22 Mar 2009

 

مرغ گرفتار
Tue 11 Nov 2008

 

Total Touch